Bu makale, XX. yüzyıl başı Kırım Tatar edebiyatı ve aydınlanmasının temsilcisi Yahya Naci Bayburtlı'nın (1876-1943) hayatına ve yaratıcı mirasına kısa bir genel bakış sunmaktadır. Yazar, Arap harflerinden Latin harflerine aktarılmış savaş öncesi edebî ve tarihyazımsal metinleri de içeren, az incelenmiş biyografik ve bibliyografik arşiv malzemelerini bilimsel dolaşıma kazandırmaktadır. Makalede ayrıca Y.N. Bayburtlı'nın yakınları ve çağdaşlarının günümüz millî basınında yayımlanan ve onun yaratıcı yolunu ve çevresini daha iyi anlamayı sağlayan hatıralarından – yazarın kızı Niyara Bayburtlı'nın gazete yazısı ve tanınmış Kırım Tatar publisisti Şamil Alâdinov'un otobiyografik metinlerinden – yararlanılmaktadır. Yöntembilimsel çerçeveyi biyografik, karşılaştırmalı-tipolojik ve üst-eleştirel çözümleme oluşturur. Kuramsal temel Arslan Kriçinskiy, Cemil Kermençikli, İsmail Kerimov, Dmitriy Ursu, Natalya Yablonovskaya, Muhiddin Hayruddinov ve Enise Abibullayeva'nın eserlerine dayanır. Y.N. Bayburtlı'nın hayatına ve edebî-aydınlatıcı faaliyetine genel bakış, onun yaratıcı kişiliğini ortaya koymakta; yazar ve oyun yazarı, edebî çevirmen, kamu insanı ve döneminin aydınlatıcısı olarak biyografisinin ayrıntılı araştırılması için perspektifler çizmektedir. Yazara göre çok yönlü edebî-pedagojik mirasın incelenmesi, savaş öncesi dönemde Kırım Tatar edebî seçkinlerinin gelenekleri, gelişim etkenleri ve oluşumu hakkındaki bilimsel bilgileri önemli ölçüde zenginleştirebilir.
Anahtar kelimeler: Kırım Tatarları, Bayburtlı, Edebî-sanatsal miras, Aydınlatıcı faaliyet, Kültürel uyanış, Millî basın, Eserlerine genel bakış, Kitap yayıncılığı, Edebî çeviri, Kültürlerarası ilişkiler
Özetin kaynağı: cyberleninka.ru
Kaynak: CyberLeninka
Kaynak: tahirkerimoff.blogspot.com
